De afgelopen maanden is er iets fundamenteels veranderd in de balans tussen ruimtelijke ordening en onze energie-infrastructuur. In grote delen van ons land was energie lange tijd volgend aan hoe we onze ruimte ordenen. We maakten plannen voor woningen, bedrijven en voorzieningen en gingen er vanuit dat de benodigde elektriciteit wel geregeld zou worden. Net zoals we thuis gewend zijn dat er stroom uit het stopcontact komt. Die vanzelfsprekendheid is voorbij. Elektriciteit is schaars geworden. We hebben niet voldoende capaciteit om op ieder moment te kunnen voorzien in onze woningbouwopgave, verduurzaming en economische ontwikkeling. Gemeenten krijgen daarmee een steeds grotere rol in het omgaan met die schaarste รฉn in de uitbreiding van het net.
In een ambtelijke fusie bundelen twee of meer autonome gemeentebesturen (nagenoeg) al hun ambtelijke capaciteit in รฉรฉn gezamenlijke organisatie. Het model komt voor tussen min of meer gelijkwaardige partnergemeenten, maar ook tussen gemeenten die sterk verschillen in omvang, bijvoorbeeld in de vorm van een centrumregeling. In de praktijk gaat het doorgaans om twee of drie gemeenten; ambtelijke fusies met vier of meer deelnemende gemeenten komen slechts beperkt voor. <br /> <br /> In dit blog nemen we u mee in de ontwikkeling die dit model sinds 2007 heeft doorgemaakt. Wat heeft de ambtelijke fusie gemeenten gebracht? Waar zien we het model onder druk staan? En is de ambtelijke fusie anno 2026 nog steeds een eindmodel voor vruchtbare samenwerking, of komt โeinde modelโ steeds nadrukkelijker in beeld?
De energietransitie vraagt om een forse uitbreiding van het elektriciteitsnet. Ook in Noord-Holland betekent dit dat er de komende jaren veel moet gebeuren: de aanleg en uitbreiding van onderstations, tracรฉs en andere energie-infrastructuur. De noodzaak daarvan wordt breed erkend. Tegelijkertijd merken veel gemeenten dat de uitvoering in de praktijk ingewikkeld is. Want hoe zorg je ervoor dat zoโn netuitbreiding niet alleen technisch, maar ook bestuurlijk, ruimtelijk en organisatorisch goed landt? Wie moet wanneer aan tafel zitten? Hoe voorkom je dat een keuze in een vroege fase later tot vertraging leidt? En hoe houd je overzicht in een proces waarin veel partijen betrokken zijn, belangen samenkomen en besluiten soms pas jaren later zichtbaar effect hebben?