Hoe ga je hiermee om?

Verplichte regionalisering jeugdhulp

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de organisatie van jeugdhulp, kinderbeschermings-maatregelen en jeugdreclassering. Met de decentralisaties in 2015 werd toegewerkt naar kleinschaligheid. Tegelijkertijd is er steeds meer aandacht gekomen voor schaalvergroting. In de Jeugdwet is opgenomen dat gemeenten met elkaar samenwerken indien dat voor een doeltreffende en doelmatige uitvoering van deze wet aangewezen is. Om de beschikbaarheid van (hoog)specialistische jeugdhulp te bevorderen, stelt het kabinet dat gemeenten bij de inkoop van specialistische zorg regionaal moeten gaan samenwerken. Dit heeft geleid tot het wetsvoorstel “Verbetering beschikbaarheid zorg voor jeugdigen”.

Wat houdt het wetsvoorstel in?

Door regionale samenwerking te verplichten kunnen individuele gemeenten zich niet meer onttrekken aan de gezamenlijke inkoop van een specifieke vorm van (hoog)specialistische jeugdzorg. Ook zal het niet meer mogelijk zijn voor regio’s om zich op te splitsen in sub regio’s. In de wet wordt vastgelegd:

  • Iedere gemeente stelt een regiovisie vast met daarin de organisatiewijze van zorg als antwoord op de geïnventariseerde hulpbehoeften in de regio.
  • Een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) legt vast welke vormen van zorg voor jeugdigen gemeenten minimaal regionaal moeten inkopen.
  • Gemeenten krijgen de verplichting hun samenwerking te formaliseren via een gemeenschappelijke regeling zoals bedoeld in de Wet gemeenschappelijke regelingen.
  • De regio-indeling wordt na vaststelling van het wetsvoorstel vastgelegd in een Ministeriële Regeling.
Wat is de impact voor gemeenten?

De impact is afhankelijk van drie factoren.

  • Wat is er geregeld in de samenwerking: hebben ze alleen de inkoop van jeugdhulp geregeld of ook het contractmanagement, backoffice en beleid?
  • De wijze waarop de samenwerking rondom jeugdhulp op dit moment is georganiseerd: is er sprake van een formele samenwerkingsregeling via een gemeenschappelijke regeling of zijn de samenwerkingsafspraken vastgelegd in een privaatrechtelijke samenwerkingsovereenkomst?
  • In hoeverre de samenwerking aansluit op de 42 jeugdzorgregio’s: is de huidige samenwerking conform de indeling van de jeugdzorgregio’s of wijkt deze daarvan af?

Deze vragen kunnen regio’s zich nu al stellen om te beoordelen wat het wetsvoorstel voor gemeenten/regio’s zou kunnen betekenen.

Wat kunnen gemeenten doen?

Het volgende proces kunnen gemeenten met elkaar doorlopen om een overwogen en zorgvuldige keuze te maken. Het een en ander is afhankelijk van de situaties van de gemeenten/regio’s, maar in de basis is onderstaand proces daarin werkbaar.

Enkele ervaringen van & Van de Laar rondom regionaliseringsvraagstukken binnen het sociaal domein:
  • Vorming netwerksamenwerking  ‘Een 10 voor de Jeugd’.
  • Vorming netwerksamenwerking  ‘Samen voor Jeugd’.
  • Analyseren en versterken van  jeugdhulpregio Zuid-Limburg.
  • Analyseren en versterken van  jeugdhulpregio Noordoost-Brabant.
  • Adviseren van de VNG over criteria voor robuuste jeugdhulpregio’s.
Klimaat & Energie

De afgelopen maanden is er iets fundamenteels veranderd in de balans tussen ruimtelijke ordening en onze energie-infrastructuur. In grote delen van ons land was energie lange tijd volgend aan hoe we onze ruimte ordenen. We maakten plannen voor woningen, bedrijven en voorzieningen en gingen er vanuit dat de benodigde elektriciteit wel geregeld zou worden. Net zoals we thuis gewend zijn dat er stroom uit het stopcontact komt. Die vanzelfsprekendheid is voorbij. Elektriciteit is schaars geworden. We hebben niet voldoende capaciteit om op ieder moment te kunnen voorzien in onze woningbouwopgave, verduurzaming en economische ontwikkeling. Gemeenten krijgen daarmee een steeds grotere rol in het omgaan met die schaarste én in de uitbreiding van het net.

Drie handelingsperspectieven voor werken aan energie-infrastructuur
Samenwerking & Fusie

In een ambtelijke fusie bundelen twee of meer autonome gemeentebesturen (nagenoeg) al hun ambtelijke capaciteit in één gezamenlijke organisatie. Het model komt voor tussen min of meer gelijkwaardige partnergemeenten, maar ook tussen gemeenten die sterk verschillen in omvang, bijvoorbeeld in de vorm van een centrumregeling. In de praktijk gaat het doorgaans om twee of drie gemeenten; ambtelijke fusies met vier of meer deelnemende gemeenten komen slechts beperkt voor. <br /> <br /> In dit blog nemen we u mee in de ontwikkeling die dit model sinds 2007 heeft doorgemaakt. Wat heeft de ambtelijke fusie gemeenten gebracht? Waar zien we het model onder druk staan? En is de ambtelijke fusie anno 2026 nog steeds een eindmodel voor vruchtbare samenwerking, of komt ‘einde model’ steeds nadrukkelijker in beeld?

Samen Sterker? Ambtelijke samenwerking tussen gemeenten geanalyseerd
Klimaat & Energie

De energietransitie vraagt om een forse uitbreiding van het elektriciteitsnet. Ook in Noord-Holland betekent dit dat er de komende jaren veel moet gebeuren: de aanleg en uitbreiding van onderstations, tracés en andere energie-infrastructuur. De noodzaak daarvan wordt breed erkend. Tegelijkertijd merken veel gemeenten dat de uitvoering in de praktijk ingewikkeld is. Want hoe zorg je ervoor dat zo’n netuitbreiding niet alleen technisch, maar ook bestuurlijk, ruimtelijk en organisatorisch goed landt? Wie moet wanneer aan tafel zitten? Hoe voorkom je dat een keuze in een vroege fase later tot vertraging leidt? En hoe houd je overzicht in een proces waarin veel partijen betrokken zijn, belangen samenkomen en besluiten soms pas jaren later zichtbaar effect hebben?

Van Handboek naar handelen: spelend naar netuitbreiding