Wetsvoorstel ‘Reikwijdte Jeugdwet’ en de urgentie voor lokale teams

Lokale teams in balans: drie spanningsvelden die om scherpe keuzes vragen

Het kabinet presenteerde eind januari 2026 het wetsvoorstel Reikwijdte Jeugdwet als onderdeel van de Hervormingsagenda Jeugd. Daarmee wil het kabinet het jeugdzorgstelsel houdbaarder en effectiever maken. Op dit moment doen te veel jongeren en gezinnen een beroep op (professionele) jeugdzorg, wat het stelsel onder druk zet en niet altijd leidt tot passende hulp. 

De kern van het voorstel is dat elke gemeente wettelijk verplicht wordt een lokaal team te organiseren dat laagdrempelig hulp en ondersteuning biedt aan jongeren en gezinnen, bijvoorbeeld in de wijk. Zo kunnen problemen eerder en beter worden aangepakt, en wordt specialistische jeugdzorg alleen ingezet als dat echt nodig is. 

De ambitie is dat in 2028 maximaal één op de tien jongeren gebruikmaakt van jeugdzorg, in plaats van de huidige één op de zeven. Dit moet gebeuren door hulp eerder en meer integraal te organiseren en het stelsel te veranderen op het gebied van signaleren, ondersteunen en samenwerken. 

Deze ontwikkeling benadrukt de noodzaak van goed ingerichte lokale teams die dichtbij inwoners staan, effectief samenwerken, bestuurbaar zijn en ruimte bieden voor professionele kwaliteit. Daarbij zien we drie spanningsvelden waarin gemeenten keuzes moeten maken.

1. Grip en regie vs. professionele vrijheid
2. Integraliteit vs. Specialisme
3. Goede dienstverlening vs. Eigen kracht en kostenbeheersing

Meer weten over de drie kernspanningsvelden? Klik op een kernspanningsveld voor meer informatie en verdieping. We laten zien welke keuzes en handelingsperspectieven gemeenten hebben om écht dichtbij inwoners te werken.

Klimaat & Energie

De afgelopen maanden is er iets fundamenteels veranderd in de balans tussen ruimtelijke ordening en onze energie-infrastructuur. In grote delen van ons land was energie lange tijd volgend aan hoe we onze ruimte ordenen. We maakten plannen voor woningen, bedrijven en voorzieningen en gingen er vanuit dat de benodigde elektriciteit wel geregeld zou worden. Net zoals we thuis gewend zijn dat er stroom uit het stopcontact komt. Die vanzelfsprekendheid is voorbij. Elektriciteit is schaars geworden. We hebben niet voldoende capaciteit om op ieder moment te kunnen voorzien in onze woningbouwopgave, verduurzaming en economische ontwikkeling. Gemeenten krijgen daarmee een steeds grotere rol in het omgaan met die schaarste én in de uitbreiding van het net.

Drie handelingsperspectieven voor werken aan energie-infrastructuur
Samenwerking & Fusie

In een ambtelijke fusie bundelen twee of meer autonome gemeentebesturen (nagenoeg) al hun ambtelijke capaciteit in één gezamenlijke organisatie. Het model komt voor tussen min of meer gelijkwaardige partnergemeenten, maar ook tussen gemeenten die sterk verschillen in omvang, bijvoorbeeld in de vorm van een centrumregeling. In de praktijk gaat het doorgaans om twee of drie gemeenten; ambtelijke fusies met vier of meer deelnemende gemeenten komen slechts beperkt voor. <br /> <br /> In dit blog nemen we u mee in de ontwikkeling die dit model sinds 2007 heeft doorgemaakt. Wat heeft de ambtelijke fusie gemeenten gebracht? Waar zien we het model onder druk staan? En is de ambtelijke fusie anno 2026 nog steeds een eindmodel voor vruchtbare samenwerking, of komt ‘einde model’ steeds nadrukkelijker in beeld?

Samen Sterker? Ambtelijke samenwerking tussen gemeenten geanalyseerd
Klimaat & Energie

De energietransitie vraagt om een forse uitbreiding van het elektriciteitsnet. Ook in Noord-Holland betekent dit dat er de komende jaren veel moet gebeuren: de aanleg en uitbreiding van onderstations, tracés en andere energie-infrastructuur. De noodzaak daarvan wordt breed erkend. Tegelijkertijd merken veel gemeenten dat de uitvoering in de praktijk ingewikkeld is. Want hoe zorg je ervoor dat zo’n netuitbreiding niet alleen technisch, maar ook bestuurlijk, ruimtelijk en organisatorisch goed landt? Wie moet wanneer aan tafel zitten? Hoe voorkom je dat een keuze in een vroege fase later tot vertraging leidt? En hoe houd je overzicht in een proces waarin veel partijen betrokken zijn, belangen samenkomen en besluiten soms pas jaren later zichtbaar effect hebben?

Van Handboek naar handelen: spelend naar netuitbreiding