Wetsvoorstel ‘Reikwijdte Jeugdwet’ en de urgentie voor lokale teams

Lokale teams in balans: drie spanningsvelden die om scherpe keuzes vragen

Het kabinet presenteerde eind januari 2026 het wetsvoorstel Reikwijdte Jeugdwet als onderdeel van de Hervormingsagenda Jeugd. Daarmee wil het kabinet het jeugdzorgstelsel houdbaarder en effectiever maken. Op dit moment doen te veel jongeren en gezinnen een beroep op (professionele) jeugdzorg, wat het stelsel onder druk zet en niet altijd leidt tot passende hulp. 

De kern van het voorstel is dat elke gemeente wettelijk verplicht wordt een lokaal team te organiseren dat laagdrempelig hulp en ondersteuning biedt aan jongeren en gezinnen, bijvoorbeeld in de wijk. Zo kunnen problemen eerder en beter worden aangepakt, en wordt specialistische jeugdzorg alleen ingezet als dat echt nodig is. 

De ambitie is dat in 2028 maximaal één op de tien jongeren gebruikmaakt van jeugdzorg, in plaats van de huidige één op de zeven. Dit moet gebeuren door hulp eerder en meer integraal te organiseren en het stelsel te veranderen op het gebied van signaleren, ondersteunen en samenwerken. 

Deze ontwikkeling benadrukt de noodzaak van goed ingerichte lokale teams die dichtbij inwoners staan, effectief samenwerken, bestuurbaar zijn en ruimte bieden voor professionele kwaliteit. Daarbij zien we drie spanningsvelden waarin gemeenten keuzes moeten maken.

1. Grip en regie vs. professionele vrijheid
2. Integraliteit vs. Specialisme
3. Goede dienstverlening vs. Eigen kracht en kostenbeheersing

Meer weten over de drie kernspanningsvelden? Klik op een kernspanningsveld voor meer informatie en verdieping. We laten zien welke keuzes en handelingsperspectieven gemeenten hebben om écht dichtbij inwoners te werken.